จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ทางภาคใต้ตอนกลาง ระหว่างเส้นรุ้งที่ 8 – 10 องศาเหนือ เส้นแวงที่ 99 – 15 – 100 – 05 องศาตะวันออก ระยะห่างจากกรุงเทพมหานคร โดยเส้นทางรถไฟ 816 กิโลเมตร โดยรถยนต์ 860 กิโลเมตร

จังหวัดนครศรีธรรมราช มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้

ทิศเหนือ

ติดต่อจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ทิศใต้

ติดจังหวัดตรัง พัทลุง และจังหวัดสงขลา

ทิศตะวันออก

ติดอ่าวไทย ซึ่งมีฝั่งทะเลยาว 225 กิโลเมตร

ทิศตะวันตก

ติดจังหวัดสุราษฎร์ธานี และจังหวัดกระบี่

ทิศเหนือ

ติดต่อจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ลักษณะภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดนครศรีธรรมราช แตกต่างไปตามลักษณะของเทือกเขานครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นเทือกเขาที่มีความยาวตามคาบสมุทร เป็นผลให้ลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดนครศรีธรรมราช แบ่งได้เป็น 3 ส่วน

บริเวณเทือกเขาตอนกลาง ได้แก่ บริเวณเทือกเขานครศรีธรรมราช มีอาณาเขตตั้งแต่ตอนเหนือของจังหวัดลงไปถึงตอนใต้สุด บริเวณพื้นที่ของอำเภอที่อยู่ในเขตเทือกเขาตอนกลาง ได้แก่ อำเภอเมือง สิชล ขนอม ท่าศาลา ลานสกา พรหมคีรี ร่อนพิบูลย์ และอำเภอชะอวด ในเขตเทือกเขาที่มีเขาสูงสุดในจังหวัด คือ เขาหลวง ซึ่งสูงประมาณ 1,835 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง

บริเวณที่ราบชายฝั่งด้านตะวันออก ได้แก่ บริเวณถัดจากเทือกเขาตอนกลางไปทางทิศตะวันออก ถึงฝั่งทะเลอ่าวไทยอาจแยกพิจารณาได้เป็น 2 ตอน คือ ตั้งแต่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชไปทางใต้ เป็นที่ราบที่มีความกว้างจากบริเวณเทือกเขาตอนกลาง ไปถึงชายฝั่งทะเลระยะทางประมาณ 95 กิโลเมตร มีแม่น้ำลำคลองที่มีต้นน้ำเกิดจากบริเวณเทือกเขาตอนกลาง ไหลลงสู่อ่าวไทยหลายสาย นับเป็นที่ราบซึ่งมีค่าทางเศรษฐกิจของจังหวัด

อีกบริเวณ คือตั้งแต่อำเภอท่าศาลาไปทางเหนือ เป็นบริเวณชายฝั่งแคบๆไม่เกิน 15 กิโลเมตร อำเภอที่อยู่ในบริเวณที่ราบด้านนี้ คือ อำเภอขนอม อำเภอสิชล อำเภอท่าศาลา อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช อำเภอปากพนัง อำเภอเชียรใหญ่ อำเภอหัวไทร และอำเภอชะอวด

บริเวณที่ราบด้านตะวันตก ได้แก่ บริเวณที่ราบระหว่างเทือกเขานครศรีธรรมราช และเทือกเขาภูเก็ต ซึ่งมีลักษณะเป็นเนินเขาอยู่เป็นแห่งๆ อำเภอที่อยู่ในบริเวณนี้ คือ อำเภอพิปูน อำเภอทุ่งใหญ่ อำเภอฉวาง อำเภอนาบอน และอำเภอทุ่งสง

การแบ่งการปกครอง

การบริหารการปกครองในจังหวัดนครศรีธรรมราช มีหน่วยงานของกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ซึ่งแยกออกเป็น 2 ลักษณะดังนี้

ก. ราชการบริหารส่วนกลาง ประกอบด้วย ส่วนราชการสังกัดส่วนกลางซึ่งจัดตั้งสำนักงานอยู่ในพื้นที่ของจังหวัดนครศรีธรรมราช รวมทั้งสิ้น 98 หน่วยงาน สังกัดกระทรวงมหาดไทย 10 หน่วยงาน สังกัดกระทรวง ทบวง กรมอื่นๆ 75 หน่วยงาน และหน่วยงานอิสระ 13

ข. ราชการส่วนภูมิภาค

ระดับจังหวัด ประกอบด้วย ส่วนราชการประจำจังหวัด จำนวน 31 หน่วยงาน ซึ่งสังกัดกระทรวงมหาดไทย 7 หน่วยงาน และสังกัด กระทรวงทบวงกรมอื่นๆ อีก 24 หน่วยงาน เป็นหน่วยงานที่ขึ้นตรงกับผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง

ระดับอำเภอ จังหวัดนครศรีธรรมราช มี 21 อำเภอ 2 กิ่งอำเภอ 170 ตำบล 1,430 หมู่บ้าน 24 เทศบาล 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด และ 165 องค์การบริหารส่วนตำบล โดยมีอำเภอและกิ่งอำเภอดังนี้